Co daje masaż? Jak wpływa na ciało i samopoczucie?

Masaż często kojarzy się z relaksem, chwilą dla siebie i przyjemnością. I słuszne, bo dotyk drugiego człowieka jest z nami od dnia narodzin – to jedna z determinant poczucia bezpieczeństwa i nasza podstawowa potrzeba fizjologiczna.

Natomiast z perspektywy fizjologii, podczas masażu dzieje się znacznie więcej.
Dotyk, ucisk, ruch i zmiana napięcia tkanek są dla organizmu konkretnymi bodźcami, na które odpowiadają mięśnie, układ nerwowy i krążenie.

Dlatego pytając, co daje masaż, warto spojrzeć na niego szerzej. Nie tylko przez pryzmat tego, jak czujemy się przez godzinę na leżance, ale również tego, co dzieje się z ciałem w trakcie i po zabiegu.

Co dzieje się z ciałem podczas masażu?

Nasza skóra, mięśnie i tkanka łączna są bogate w całą sieć nerwową. Znajdujące się w nich receptory nieustannie przekazują do układu nerwowego informacje o nacisku, rozciąganiu, ruchu, temperaturze czy pozycji poszczególnych części ciała. Podczas masażu dostarczamy im całej serii nowych bodźców.

Mechaniczna praca z tkankami może wpływać na odczuwane napięcie mięśniowe i sztywność oraz czasowo poprawiać zakres ruchu. W miejscu masażu zwiększa się również przepływ krwi, a rytmiczny ucisk i ruch tkanek wspierają przemieszczanie płynów.

Ważną rolę odgrywa też propriocepcja – czucie głębokie, czyli zdolność odczuwania własnego ciała, jego położenia i ruchu. Podczas masażu uwaga, która przez większą część dnia skupiona jest na tym, co dzieje się na zewnątrz, na moment wraca do ciała. Zaczynamy zauważać miejsca, o których na co dzień właściwie nie myślimy. Dopiero wtedy okazuje się, że barki były cały czas lekko uniesione, żuchwa zaciśnięta, a mięśnie pleców napięte bardziej, niż nam się wydawało.

Masaż a napięcie, przeciążenie i regeneracja

Ciało każdego dnia wykonuje ogromną pracę, nawet jeśli nie uprawiamy intensywnie sportu. Wielogodzinne siedzenie, powtarzalne ruchy, praca przy komputerze, długie prowadzenie samochodu czy pozostawanie przez wiele godzin w jednej pozycji również są dla tkanek obciążeniem.

Do tego dochodzi stres. Reakcja stresowa obejmuje nie tylko emocje, ale także ciało. Zmienia napięcie mięśni, sposób oddychania i gotowość organizmu do działania. Jeśli takie sytuacje powtarzają się regularnie, uczucie napięcia może stopniowo stać się częścią naszej codzienności.

Masaż daje możliwość pracy z tymi obszarami, które są przeciążone, sztywne lub nadmiernie napięte. Wbrew pozorom, wcale nie chodzi tutaj o najmocniejszy ucisk. Dobry masaż powinien być dostosowany do potrzeb ciała, ponieważ czasami potrzebna jest intensywniejsza praca z tkankami, a innym razem znacznie więcej korzyści przyniesie spokojny, rytmiczny drenaż.

Dlaczego po masażu lepiej się czujemy?

Bodźce dotykowe są przetwarzane przez układ nerwowy i mogą wpływać na jego pobudzenie i ukojenie. W czasie spokojnie prowadzonego masażu często zmienia się również sposób oddychania. Oddech zwalnia i pogłębia się, ciało staje się cięższe, a napięcie stopniowo ustępuje.

Niebagatelne znaczenie ma również sama możliwość wyłączenia się z codziennego strumienia bodźców. Przez kilkadziesiąt minut nie patrzymy w ekran, nie odpowiadamy na wiadomości, nie wykonujemy kolejnego zadania. Uwaga zostaje skierowana do wewnątrz.

To jeden z powodów, dla których po dobrym masażu możemy czuć nie tylko fizyczną lekkość, ale również spokój i odprężenie – tak, jak gdyby ktoś zdjął z nas spory balast.

Czy jeden masaż wystarczy?

To zależy przede wszystkim od tego, czego potrzebuje ciało. Jeden masaż może przynieść wyraźne rozluźnienie i poprawić samopoczucie. Jeśli jednak każdego dnia wracamy do tych samych obciążeń, wielogodzinnego siedzenia, intensywnych treningów, stresu czy pracy w wymuszonej pozycji, ciało również będzie wracało do swoich utrwalonych wzorców.

Dlatego regularny masaż warto traktować nie tylko jako sposób reagowania wtedy, kiedy ciało zaczyna boleć. Może być elementem świadomego dbania o jego sprawność, regenerację i komfort.

Nie istnieje przy tym jedna właściwa częstotliwość dla wszystkich. Inne potrzeby będzie miała osoba intensywnie trenująca, inne ktoś pracujący przy komputerze, a jeszcze inne ktoś, kto przychodzi przede wszystkim po odpoczynek i wyciszenie.
Jedyna słuszna recepta – słuchać swojego ciała i świadomie o nie dbać.

Co więcej daje masaż?

Rozluźnienie jest tylko częścią odpowiedzi. Masaż oddziałuje na tkanki, dostarcza bodźców układowi nerwowemu, dlatego może wspierać ciało na kilku poziomach:

• zmniejszać odczuwane napięcie mięśniowe i sztywność,
• czasowo poprawiać zakres ruchu,
• wspierać regenerację po codziennych obciążeniach lub treningu,
• sprzyjać wyciszeniu i spokojniejszemu oddechowi,
• pomagać lepiej odczuwać własne ciało.

I być może właśnie to ostatnie jest dziś szczególnie ważne.

Na co dzień wymagamy od ciała przede wszystkim, żeby działało. Nosiło nas, pracowało, trenowało, nadążało. Masaż jest jednym z tych momentów, kiedy zamiast kolejny raz czegoś od niego oczekiwać, możemy wreszcie zwrócić na nie uwagę.

Masz ochotę oddać swojemu ciału trochę czasu? Sprawdź zabiegi SZPA i wybierz czas dla siebie.

FAQ

Źródła:

1. Weerapong P, Hume PA, Kolt GS. The mechanisms of massage and effects on performance, muscle recovery and injury prevention. Sports Med. 2005;35(3):235–256.

2. Moyer CA, Rounds J, Hannum JW. A meta-analysis of massage therapy research. Psychol Bull. 2004;130(1):3–18.

3. Field T. Massage therapy research review. Complement Ther Clin Pract. 2014;20(4):224–229.

4. Crane JD, Ogborn DI, Cupido C, Melov S, Hubbard A, Bourgeois JM, Tarnopolsky MA. Massage therapy attenuates inflammatory signaling after exercise-induced muscle damage. Sci Transl Med. 2012;4(119):119ra13.